अंबाबाईची आरती — सुखसदने शशिवदने
सुखसदने शशिवदने ही कोल्हापूरच्या अंबाबाईची पारंपरिक आरती आहे — मुकेश्वर यांची रचना, देवीच्या दर्शन-आरतीच्या वेळी व विशेषतः नवरात्रात म्हटली जाते.
मंत्र / आरती
रचयिता: मुकेश्वर.
केव्हा म्हणावी: देवीच्या दर्शन-आरतीच्या वेळी, विशेषतः नवरात्रात व कोल्हापूर अंबाबाई मंदिरातील नित्य-आरतीत.
सुखसदने शशिवदने अंबे मृगनयने ।गजगाजने सुरनमने कोल्हासुरमथने ।सुरवर वर्षिती सुमनें करुनियां नमनें ।भयहरणे सुरकरणे सुंदर शिवरमणे ॥१॥जय देवी जय देवी जय वो जय अंबे ।कोल्हापुराधिस्वामिनि तुज वो जगदंबे ॥ धृ ॥मृगमदमिश्रित केशर शोभत तें भाळी ।कुंचित केश विराजित मुगुटांतुन भाळी ।रत्नजडित सुंदर अंगीं कांचोळी ।चिद्घनाचा गाभा अंबा वेल्हाळी ॥ जय ॥२॥कंठीं विलसत सगुण मुक्ता सुविशेषें ।पीतांबर सुंदर कसियेला कांसे ।कटितटीं कांची किंकिणिध्वनि मंजुळ भासे ।पदकमळलावण्यें अंबा शोभतसे ॥ जय ॥३॥झळझळ झळनळ झळकति तानवडे कर्णीं ।तेजा लोपुनि गेले रविशशि निजकरणीं ।ब्रम्हा हरिहर सकळिक नेणति तव करणी ।अद्भुत लीला लिहितां न पुरे ही धरणी ॥ जय ॥४॥अष्टही भुजा सुंदर भासतसे शोभा ।घमघमघमघम घमीत सुमनांची शोभा ।त्र्यंबक मधुर होउनि वर्णितसे अंबा ॥ जय ॥५॥
अर्थ (थोडक्यात): हे अंबे, तू सुखाचे सदन व चंद्रासम मुखकांती असलेली मृगनयना देवी आहेस; कोल्हासुराचा नाश करणारी, देव-सुरगण ज्या रूपाला वंदन करतात अशी; तुझे रत्नजडित अलंकार व सुंदर रूप वर्णिले असून तू कोल्हापूरची अधिष्ठात्री जगदंबा आहेस.
शब्द व चाल घराघरांत/मंदिर-परंपरेनुसार किंचित बदलू शकते — हा पाठ पारंपरिक आरती संग्रह पुस्तिकेनुसार आहे.