कृष्णाची आरती — ओवाळू आरती माझ्या मदन गोपाळा

ओवाळू आरती माझ्या मदन गोपाळा ही श्रीकृष्णाची आरती — संत एकनाथ यांची रचना, नाममुद्रा "एका जनार्दनी"; कृष्णभक्तांच्या पूजा-आरतीत गायली जाते.

देवता: कृष्ण

कृष्ण

मंत्र / आरती

रचयिता: एका जनार्दनी (संत एकनाथ, इ.स. १५३३–१५९९) — पैठणचे वारकरी संत-कवी; एकनाथी भागवत व भावार्थ रामायण यांचे रचयिता. गुरू जनार्दन स्वामी यांच्या नावावरून "एका जनार्दनी" ही नाममुद्रा वापरत.

केव्हा म्हणावी: श्रीकृष्णाच्या नित्य पूजा-आरतीत; विशेषतः गोकुळाष्टमी/कृष्ण जन्माष्टमीच्या मध्यरात्र पूजेत व कृष्ण-मंदिरांतील आरतीच्या वेळी.

ओवाळूं आरती माझ्या मदन गोपाळा ।शामसुंदर गळां वैजयंती माळा ॥ धृ ॥चरणकमल ज्याचे अतिसुकुमार ।ध्वजवज्रांकुश ब्रीदाचे तोडर ।ओवाळूं आरती माझ्या मदन गोपाळा ॥१॥नाभिकमल ज्याचें ब्रह्मयाचें स्थान ।हृदयीं पदक शोभे श्रीवत्सलांछन ।ओवाळूं आरती माझ्या मदन गोपाळा ॥२॥मुखकमल पाहतां सूर्याचिया कोटी ।वेधलें मानस हारपली दृष्टि ।ओवाळूं आरती माझ्या मदन गोपाळा ॥३॥जडितमुगुट ज्याचे दैदिप्यमान ।तेणें तेजें कोंदलें अवघें त्रिभुवन ।ओवाळूं आरती माझ्या मदन गोपाळा ॥४॥एका जनार्दनीं देखियेलें रूप ।रूप पाहों जातां अवघें झालें तद्रूप ।ओवाळूं आरती माझ्या मदन गोपाळा ॥५॥

अर्थ (थोडक्यात): माझ्या मदन गोपाळाची (श्रीकृष्णाची) ही आरती — गळ्यात वैजयंतीमाळा घातलेले श्यामसुंदर रूप; त्याचे चरणकमल अति सुकुमार असून ध्वज-वज्र-अंकुश या शुभचिन्हांनी अंकित आहेत. नाभिकमल हे ब्रह्मदेवाचे उगमस्थान असून हृदयावर श्रीवत्स-चिन्हाचे पदक शोभते. मुखकमल पाहताच कोट्यवधी सूर्यांसमान तेज भासून मन धुंद होते व दृष्टी हरपते. जडित मुगुट इतका देदीप्यमान की त्याच्या तेजाने त्रिभुवन भरून जाते. एका जनार्दनी म्हणतात — हे रूप पाहतापाहता मीच त्या रूपाशी एकरूप झालो.

शब्द व चाल घराघरांत/संप्रदायानुसार किंचित बदलू शकते — हा पाठ पारंपरिक आरती संग्रह पुस्तिकेनुसार आहे.