तुकारामांची आरती — आरती तुकारामा

आरती तुकारामा ही वारकरी संप्रदायातील संत तुकाराम महाराज (देहू) यांची आरती आहे — रचयिता रामेश्वर, देहूतील नित्य आरतीत व वारकरी संप्रदायात म्हटली जाते.

देवता: संत परंपरा

संत परंपरा

मंत्र / आरती

रचयिता: रामेश्वर — तुकाराम महाराजांच्या समकालीन मानले जाणारे रचयिता; परंपरेनुसार, तुकोबांचे अभंग इंद्रायणी नदीत पाण्यात सुरक्षित राहिल्याचे पाहून त्यांची सद्गुरु-योग्यता मान्य करणाऱ्या एका विद्वान भक्ताच्या कथेशी हे नाव जोडले जाते.

केव्हा म्हणावी: देहूतील नित्य आरती व कीर्तन-भजन, तुकाराम बीज (सदेह वैकुंठ-गमन स्मृतिदिन) व तुकाराम जयंतीला, आषाढी-कार्तिकी वारीच्या पालखी-सोहळ्यांत, आणि वारकरी नित्य-भजनांच्या समारोपी.

आरती तुकारामा । स्वामी सद्गुरुधामा ।सच्चिदानंदमूर्ति । पाय दाखवी आम्हां ॥ धृ ॥राघवें सागरांत । पाषाण तारिले ।तैसे हे तुकोबाचे । अभंग उदकीं रक्षिले ॥१॥तुकितां तुलनेसी । ब्रह्म तुकासी आलें ।म्हणोनि रामेश्वरें । चरणीं मस्तक ठेविलें ॥२॥

अर्थ (थोडक्यात): हे तुकाराम महाराज, आपण सद्गुरूंचे स्वामी व सद्गुरु-धामाचे रूप आहात; सच्चिदानंद-मूर्ति असलेले आपण आम्हांला आपले पाय दाखवा. ज्याप्रमाणे राघवांनी (रामाने) समुद्रात दगड तारले, त्याचप्रमाणे तुकोबांचे अभंग इंद्रायणी नदीच्या पाण्यात सुरक्षित राहिले. तुलना करता ब्रह्मही तुकारामांच्या तुलनेस आले — म्हणून रामेश्वरांनी त्यांच्या चरणी मस्तक ठेवले.

शब्द व चाल घराघरांत/संप्रदायानुसार किंचित बदलू शकते — हा पाठ पारंपरिक आरती संग्रह पुस्तिकेनुसार आहे.