गणपतीची आरती — सुखकर्ता दुःखहर्ता
सुखकर्ता दुःखहर्ता ही गणपतीची सर्वांत लोकप्रिय आरती आहे — समर्थ रामदास स्वामी यांची रचना, मराठी घराघरांत रोज सकाळ-संध्याकाळ म्हटली जाते.
मंत्र / आरती
रचयिता: समर्थ रामदास स्वामी (इ.स. १६०८–१६८२) — शिवाजी महाराजांचे समकालीन, मनाचे श्लोक व दासबोधाचे रचयिता.
केव्हा म्हणावी: रोज सकाळ-संध्याकाळची आरती, गणेशोत्सव/गणेश चतुर्थी, संकष्टी चतुर्थी, अष्टविनायक दर्शन, आणि गणपती-विसर्जनापूर्वी.
सुखकर्ता दुःखहर्ता वार्ता विघ्नाची ।नुरवी पुरवी प्रेम कृपा जयाची ।सर्वांगीं सुंदर उटी शेंदुराची ।कंठीं झळके माळ मुक्ताफळांची ॥१॥जय देव जय देव जय मंगलमूर्ती ।दर्शनमात्रे मन कामना पुरती ॥ धृ ॥रत्नखचित फरा तुज गौरीकुमरा ।चंदनाची उटी कुमकुम केशरा ।हिरेजडित मुकुट शोभतो बरा ।रुणझुणती नूपुरे चरणीं घागरिया ॥२॥लंबोदर पीतांबर फणिवरबंधना ।सरळ सोंड वक्रतुंड त्रिनयना ।दास रामाचा वाट पाहे सदना ।संकटीं पावावे निर्वाणीं रक्षावे सुरवरवंदना ॥३॥
अर्थ (थोडक्यात): हे गणेशा, तू सुख देणारा व दुःख-विघ्न दूर करणारा आहेस; तुझे रूप सर्वांगसुंदर आहे; तुझ्या दर्शनाने मनातील इच्छा पूर्ण होतात; तू भक्ताला संकटांत रक्षण करणारा व अंतिम क्षणी तारणारा आहेस.
शब्द व चाल घराघरांत/संप्रदायानुसार किंचित बदलू शकते — हा पाठ पारंपरिक आरती संग्रह पुस्तिकेनुसार आहे.