श्री गणपती स्तोत्र — साष्टांग नमन

श्री गणपती स्तोत्र (साष्टांग नमन) हे नारद ऋषींनी रचिलेले मानले जाणारे गणपतीचे स्तोत्र आहे — गणपतीची बारा नावे सांगणारे, पारंपरिकपणे त्रिसंध्या म्हटले जाणारे.

देवता: गणपती

मंत्र / आरती

रचयिता: नारद ऋषी.

केव्हा म्हणावी: पारंपरिकपणे त्रिसंध्या (दिवसातून तीन वेळा) म्हटले जाते; नित्य-पूजेत व गणेश चतुर्थी/गणेशोत्सवाच्या काळात.

साष्टांग नमन हे माझे गौरीपुत्र विनायका ।भक्तिं स्मरतां नित्य आयुःकामार्थ साधती ॥१॥प्रथम नाव वक्रतुंड दुसरे एकदंत हैं ।तीसरे कृष्णपिंगाक्ष चवथे गजवक्त्र तें ॥२॥पाचवे श्रीलंबोदर सहावे विकट नाव तें ।सातवे विघ्नराजेंद्र आठवे धुम्रवर्ण तें ॥३॥नववे श्री भालचंद्र दहावे श्रीविनायक ।अकरावे गणपति बारावे श्रीगजानन ॥४॥देव नावे अशी बारा तीनसंध्या म्हणे नर ।विघ्नभिती नसे त्याला प्रभो तू सर्वसिध्दिद ॥५॥विद्यार्थ्याला मिळे विद्या धनार्थ्याला मिळे धन ।पुत्रार्थ्याला मिळे पुत्र मोक्षार्थ्याला मिळे गति ॥६॥जपतां गणपतिस्तोत्र सहा मासात हे फळ ।एकवर्ष पूर्ण होतां मिळे सिध्दि न संशय ॥७॥नारदांनी रचिलेले झाले संपूर्ण स्तोत्र हैं ।अशा सर्व विद्या प्राप्त होतात श्री कृपेनें ॥८॥

अर्थ (थोडक्यात): गौरीपुत्र विनायकाला साष्टांग नमन असो — भक्तिभावाने नित्य स्मरण केल्यास आयुष्य व इच्छित कार्य सिद्ध होते असे स्तोत्र सांगते. पुढे गणपतीची बारा नावे (वक्रतुंड, एकदंत, कृष्णपिंगाक्ष, गजवक्त्र, लंबोदर, विकट, विघ्नराजेंद्र, धुम्रवर्ण, भालचंद्र, विनायक, गणपति, गजानन) दिली आहेत. पारंपरिक मान्यतेनुसार ही बारा नावे त्रिसंध्या म्हणणाऱ्याला विघ्नभीती राहत नाही व विद्यार्थ्याला विद्या, धनार्थ्याला धन, पुत्रार्थ्याला पुत्र व मोक्षार्थ्याला मोक्ष मिळतो असे स्तोत्रच सांगते — सहा महिने जपल्यास व एक वर्ष पूर्ण झाल्यास सिद्धी मिळते असेही स्तोत्राचे स्वतःचे कथन आहे, ही श्रद्धा म्हणून समजावी. शेवटी नारदांनी रचिलेले हे स्तोत्र श्रीकृपेने सर्व विद्या प्राप्त करून देते असे नमूद आहे.

शब्द व चाल घराघरांत/संप्रदायानुसार किंचित बदलू शकते — हा पाठ पारंपरिक आरती संग्रह पुस्तिकेनुसार आहे.