हनुमानाची आरती — सत्राणे उड्डाणे

सत्राणे उड्डाणे ही हनुमान/मारुतीची लोकप्रिय आरती आहे — समर्थ रामदास स्वामी यांची रचना, मारुती मंदिरांत रोज सकाळ-संध्याकाळ म्हटली जाते.

देवता: हनुमान

हनुमान

मंत्र / आरती

रचयिता: समर्थ रामदास स्वामी (इ.स. १६०८–१६८२) — शिवाजी महाराजांचे समकालीन, मनाचे श्लोक व दासबोधाचे रचयिता; या आरतीच्या शेवटी "रामदासा" या नावाने स्वतःची ओळख (छाप) दिली आहे.

केव्हा म्हणावी: मारुती मंदिरांतील रोजची सकाळ-संध्याकाळची आरती, हनुमान जयंती, तसेच मंगळवार व शनिवारच्या हनुमान-पूजनाच्या वेळी.

सत्राणे उड्डाणे हुंकार वदनीं ।करि डळमळ भूमंडळ सिंधूजळ गगनीं ।गडबडिलें ब्रह्मांड धाके त्रिभुवनीं ।सुरवर नर निशाचर त्या झाल्या पळणी ॥१॥जय देव जय देव जय हनुमंता ।तुमचेनि प्रसादें न भी कृतांता ॥ धृ ॥दुमदुमिली पाताळें उठिली प्रतिशब्द ।थरथरला धरणीधर मानीला खेद ।कडकडिले पर्वत उड्डगणउच्छेद ।राम रामदासा शक्तीचा बोध ॥ जय ॥२॥

अर्थ (थोडक्यात): हे हनुमंता, तुझ्या प्रचंड उड्डाणाच्या हुंकाराने पृथ्वी, समुद्र व आकाश डळमळते; अवघे ब्रह्मांड घाबरते आणि देव, मनुष्य व राक्षससुद्धा पळ काढतात. तुझ्या कृपेने मृत्यूचीही भीती उरत नाही. पाताळ दुमदुमते, धरणीधर थरथरतो, पर्वत कडाडतात — रामदास स्वामी शेवटी सांगतात की रामाच्या कृपेनेच त्यांना शक्तीची जाणीव (बोध) झाली.

शब्द व चाल घराघरांत/संप्रदायानुसार किंचित बदलू शकते — हा पाठ पारंपरिक आरती संग्रह पुस्तिकेनुसार आहे.