शंकराची आरती — लवथवती विक्राळा
लवथवती विक्राळा ही शंकराची पारंपरिक आरती आहे — समर्थ रामदास स्वामी यांची रचना, रोज संध्याकाळच्या शिवपूजेत व महाशिवरात्री-श्रावणी सोमवारी घराघरांत म्हटली जाते.
मंत्र / आरती
रचयिता: समर्थ रामदास स्वामी (इ.स. १६०८–१६८२) — शिवाजी महाराजांचे समकालीन, मनाचे श्लोक व दासबोधाचे रचयिता.
केव्हा म्हणावी: रोज संध्याकाळची शिवआरती, महाशिवरात्री, श्रावणी सोमवार, आणि ज्योतिर्लिंग-दर्शनाच्या वेळी.
अर्थ (थोडक्यात): हे शंकरा, तू स्वरूपाने विक्राळ पण करुणामय आहेस; तुझ्या मस्तकावर चंद्रकोर व गळ्यात विषामुळे काळवंडलेला कंठ आहे, त्रिनेत्रांत ज्वाळा तळपते. अर्ध्या अंगी पार्वती विराजमान आहे. समुद्रमंथनातून निघालेले हळाहळ विष तू प्राशन केलेस, म्हणून तुला 'नीळकंठ' हे नाव प्राप्त झाले. तू व्याघ्रांबरधारी व पंचानन असून, समर्थ रामदासांच्या अंतःकरणात रघुकुलतिलक श्रीरामांचे सतत स्मरण आहे.
शब्द व चाल घराघरांत/संप्रदायानुसार किंचित बदलू शकते — हा पाठ पारंपरिक आरती संग्रह पुस्तिकेनुसार आहे.