देवीची आरती — दुर्गे दुर्घट भारी
दुर्गे दुर्घट भारी ही देवीची (दुर्गा/अंबा) एक अत्यंत लोकप्रिय आरती आहे — समर्थ रामदास स्वामी यांची रचना, नवरात्र व देवी-मंदिरांतील नित्य-पूजेत म्हटली जाते.
मंत्र / आरती
रचयिता: समर्थ रामदास स्वामी (इ.स. १६०८–१६८२) — शिवाजी महाराजांचे समकालीन, मनाचे श्लोक व दासबोधाचे रचयिता.
केव्हा म्हणावी: नवरात्रातील नित्य-आरतीत, देवी-मंदिरांतील दर्शन-आरतीत (तुळजापूर भवानी, माहूर रेणुका, सप्तशृंगी इ.), आणि देवीच्या इतर उत्सवांत.
अर्थ (थोडक्यात): हे दुर्गे, तुझ्याविना संसारात गती नाही; तू अनाथांची नाथ व करुणा पसरवणारी आहेस; जन्म-मरणाच्या फेऱ्यातून सोडव, भक्त संकटात हरला असून त्याचे निवारण कर. तू महिषासुराचा नाश करणारी, देवांना वर देणारी, तारक-संजीवनी आहेस. तिन्ही भुवनांत तुझ्यासारखी कोणी नाही — वेद व शास्त्रेही तुझे वर्णन करताना थकतात, तरी भक्तांच्या हाकेला तू त्वरित धावून येतेस. तू प्रसन्नमुखी होऊन भक्तांना क्लेश व सांसारिक बंधनांतून मुक्त करतेस; भक्त तुझ्या चरणी पूर्ण लीन झाला आहे.
शब्द व चाल घराघरांत/संप्रदायानुसार किंचित बदलू शकते — हा पाठ पारंपरिक आरती संग्रह पुस्तिकेनुसार आहे.