घालीन लोटांगण — समारोप प्रार्थना

घालीन लोटांगण ही कोणत्याही देवतेच्या पूजा किंवा आरतीनंतर म्हटली जाणारी पारंपरिक समारोप-प्रार्थना आहे — संत नामदेवांची मराठी ओवी व पाठोपाठ संस्कृत श्लोक, जे परमेश्वराला संपूर्ण शरणागतीचा भाव व्यक्त करतात.

देवता: समारोप

मंत्र / आरती

रचयिता: सुरुवातीची मराठी ओवी — संत नामदेव (नामा, इ.स. १२७०–१३५०); पाठोपाठचे संस्कृत श्लोक पारंपरिक असून त्यांचा विशिष्ट रचयिता ज्ञात नाही.

केव्हा म्हणावी: कोणत्याही देवतेच्या पूजेनंतर किंवा आरतीच्या शेवटी म्हटली जाणारी सार्वत्रिक समारोप-प्रार्थना — एका विशिष्ट देवतेशी बांधलेली नाही.

घालीन लोटांगण वंदीन चरण ।डोळ्यांनीं पाहीन रूप तुझें ।प्रेमें आलिंगन आनंदे पूजिन ।भावें ओवाळीन म्हणे नामा ॥त्वमेव माता च पिता त्वमेव ।त्वमेव बंधुश्च सखा त्वमेव ।त्वमेव विद्या द्रविणं त्वमेव ।त्वमेव सर्वं मम देवदेव ॥कायेन वाचा मनसेंद्रियैर्वा ।बुद्ध्यात्मना वा प्रकृतिस्वभावात् ।करोमि यद्यत्सकलं परस्मै ।नारायणायेति समर्पयामि ॥अच्युतं केशवं रामनारायणं ।कृष्णदामोदरं वासुदेवं हरिम् ।श्रीधरं माधवं गोपिकावल्लभं ।जानकीनायकं रामचंद्रं भजे ॥हरे राम हरे राम राम राम हरे हरे ।हरे कृष्ण हरे कृष्ण कृष्ण कृष्ण हरे हरे ॥

अर्थ (थोडक्यात): हे देवा, मी तुझ्यापुढे साष्टांग नमस्कार घालतो, चरणी वंदन करतो, डोळ्यांनी तुझे रूप पाहतो, प्रेमाने आलिंगन देतो व आनंदाने पूजितो, भावपूर्ण आरती ओवाळतो, असे नामा म्हणतो — तूच माझी माता, पिता, बंधू, सखा, विद्या व धन आहेस; काया-वाचा-मनाने, बुद्धी-आत्म्याने वा स्वभावाने जे जे काही मी करतो ते सर्व नारायणाला अर्पण करतो. शेवटी अच्युत-केशव-रामनारायण अशा विष्णूच्या अनेक नामांचे स्मरण करून हरे राम हरे कृष्ण महामंत्राने समारोप होतो.

शब्द व चाल घराघरांत/संप्रदायानुसार किंचित बदलू शकते — हा पाठ पारंपरिक आरती संग्रह पुस्तिकेनुसार आहे.