Question 1

खरमास म्हणजे काय?

Accepted Answer

सूर्य गुरूच्या (धनु किंवा मीन) राशीत असतानाचा सुमारे तीस दिवसांचा काळ; वर्षातून दोनदा येतो, मंगलकार्ये टाळून उपासना केली जाते.

Question 2

खरमास व धनुर्मास एकच आहे का?

Accepted Answer

धनुर्मास म्हणजे सूर्य धनु राशीतील खरमास — दोनपैकी एक टप्पा. दुसरा टप्पा मीन खरमास (मीनमास). खरमास हा दोन्हींसाठीचा व्यापक शब्द आहे.

Question 3

खरमास वर्षातून किती वेळा येतो?

Accepted Answer

दोनदा — धनु खरमास साधारण डिसेंबर-जानेवारीत, मीन खरमास साधारण मार्च-एप्रिलमध्ये.

Question 4

खरमासात कोणती कामे करू नयेत?

Accepted Answer

विवाह, गृहप्रवेश, मुंडन, नामकरण, नवीन व्यवसाय-आरंभ व मोठी खरेदी — या परंपरेनुसार टाळल्या जाणाऱ्या कार्ये आहेत.

Question 5

खरमासात लग्न का करत नाहीत?

Accepted Answer

सूर्य गुरूच्या राशीत असल्याने त्याचे शुभफल-तेज कमी मानले जाते, त्यामुळे मंगलकार्यांना पूर्ण शुभत्व मिळत नाही अशी मान्यता आहे — ही ज्योतिष-श्रद्धा आहे.

Question 6

खरमास आणि अधिक मास (मलमास) यात फरक काय?

Accepted Answer

खरमास हा वार्षिक सौर काळ आहे (सूर्य गुरूच्या राशीत); अधिक मास हा साधारण दर तीन वर्षांनी येणारा अधिकचा चांद्र महिना आहे — या दोन वेगळ्या संकल्पना आहेत.

Question 7

२०२६ मध्ये खरमास कधी आहे?

Accepted Answer

धनुर्मासारंभ १७ डिसेंबर, समाप्ती १३ जानेवारी. मीन खरमास साधारण १५ मार्च ते १४ एप्रिल.

Question 8

"खर" या शब्दाचा अर्थ काय?

Accepted Answer

"खर" म्हणजे गाढव — एका लोककथेनुसार सूर्याचा रथ या काळात गाढवांनी ओढला जातो, म्हणून हे नाव पडले असे मानले जाते; दुसऱ्या आवृत्तीत केवळ ज्योतिषीय कारण (सूर्य गुरूच्या राशीत) दिले जाते, कथा नाही.

Question 9

खरमासात काय करावे?

Accepted Answer

सूर्योपासना (पहाटे स्नान करून अर्घ्य), विष्णू/श्रीकृष्ण/नारायण पूजा, तुलसी पूजन, जप-मंत्र, गीता/भागवत पठण व दान-धर्म हे या काळासाठी विशेष शुभ मानले जाते.